Yeni Başlayanlar İçin Şarap Tadımı

Tadım Nasıl Yapılır?
Şüphesiz, şarap içmeyi eğlenceli kılan en önemli şey bir çok duyuya aynı anda hitap etmesi ve üstüne konuşulacak çok şey olmasıdır. Bunun yolu da elbette tadım yapmaktan ve daha da önemlisi bunu bilerek deneyimlemekten geçer. Şarap tatmak gayet kolaydır ve öğrendiğiniz her yeni şeyde daha da kolaylaşır. Dilerseniz en kolayından başlayalım: Neden bazı şarapları diğerlerine tercih ederiz?
Tat ve kokulardan yola çıkarak şaraplar arasındaki farkı ayırt edebilir ve kalitesini algılayabiliriz. En sevdiğimiz şarap ve en son tercih edeceğimiz arasında tadım yaparak farklar keşfedebiliriz. Elbette bu iş tamamen duyulara kaldığından, bu size “duyu organları sınavı”gibi gelebilir. Ama inanın bana biraz zaman ve biraz da pratikle giderek kolaylaşan bir eğlencenin içinde bulacaksınız kendinizi.
Şarap hakkında yorum yapabilmek, duyularımızı ne kadar keskinleştirdiğimiz ve şarabın bize fısıldadıklarına ne kadar kulak verdiğimizle ilgilidir. Her kadeh, bize onlarca mesaj verir. Bu mesajlar, koku ve tatlardan oluşan bir kütüphaneye eklenir. Zamanla, kokulara ve tatlara aşina olursunuz ve aldığınız kokuları/tatları bu kütüphaneden çekip alırsınız. Tüm bunlar olup biterken şarap dünyasının size fark ettirmeden araladığı kapıdan girmiş olduğunuzu da o zaman anlarsınız.
Göz 
f.jpgff.jpg
Şarabın rengindeki detayları gözlemleyin. Şarabı, kadehi eğip beyaz bir zemin üzerinde tutarak değerlendirmeye çalışın. İyi bir şarabın berrak olması gerekir. Eğer şarap sürekli bir görüntü değişimindeyse, bu onun yaşını ele veren bir belirtidir.
Kırmızılar:
fff.jpg
Mor Kırmızı >Vişne Rengi >Koyu Kırmızı >Lal Kırmızısı >Kırmızı-Kahve >Kiremit Kırmızısı >Kehribar >Kestane
Yukarıda verilen renk skalası ve isimleri kırmızı şarapta görülmesi beklenen renk değişimine işaret etmektedir. Kehribar ve kestane istenmeyen renklerdir. Bu şarabın yaşlanmış ya da eskimiş olduğuna, değerini kaybetmiş ya da kaybetmekte olduğuna dair ibarelerdir. Mor kırmızısından, kiremit kırmızısına uzanan renk skalası ise kırmızı şarabın değerinden bir şey kaybetmeden geçirdiği değişimdir.
Kadehinizi beyaz bir düzlem üzerinde eğik tutarak gözlemlediğiniz renk yoğun bir renk ise, kalitece yüksek ve tadı yerinde bir şarabı tatmak üzeresiniz demektir. Aksine, açık renkli bir şarapsa gözlemlemekte olduğunuz, yapım aşamasında ya da üzüm daha bağdayken kötü şartlardan geçmiş bir üründür.
Kadehinizi eğdiğiniz zaman orta kısımları kenar kısımlarına göre daha koyu renkte ise, yıllanma nedeniyle böyle bir değişimin mümkün olduğunu da aklınızda bulundurun.
Oksitlenmiş, yani oksijen ile temasında farklı bileşenler içermeye başlamış bir şarapta, kararma bir belirti sayılır. İstenmeyen bir durumdur.
Beyazlar: 
ffffff.jpg
Renksiz > Yeşilimsi > Açık Sarı > Limon Sarısı > Altın Sarısı > Sarı/Kahve > Kehribar > Kahverengi
Başlangıçta renksiz durumda olan beyaz şarabın kehribar rengine kadar dönmesi normaldir. Ancak, şarabın rengi ne kadar açıksa, tat bakımından o kadar hafiftir ve henüz gelişimini tamamlamamıştır. Kahverengiye doğru ilerleyen şarap ise, oksitlenmiş ve hatta içilmek için uygun görülen zamanını aşmış ve değer kaybetmiş demektir.
Burun
ed.jpgŞarapta en çok kafa karıştıran ama aynı zamanda da en ayırt edici olan özelliklerdendir koku. Hiçbir şarap yoktur ki diğeri gibi koksun ya da görünsün. Her şarabın yaydığı, kendine özgü aromaları ve bileşenleri vardır.
Şarabınızı kadehinize az miktarda (1-2 parmak kadar) koyun. Kadehi burnunuza doğru götürün ve kokuyu içinize çekin. Masa gibi düz bir yerden kadehinize destek alıp, hiç kaldırmadan saat yönünün tersine çevirin. Kokuyu içinize tekrar çekin.  Yeni bir değerlendirme yapmaya çalışın. Farklı kokular kendini ortaya çıkaracaktır. Aldığınız kokuları tanımlarken olabilecek en kesin yargıları seçin.
Tüyo: Şarap, hangi üzüm türünden yapıldıysa onun karakteristik kokularını içerir. Üzüme özgü hoş kokuların dışında, olmaması gereken rahatsız edici tüm kokulardan arınık olmalıdır. Pişmiş lahana, sirke, kükürt ve diğer yabancı kokular bu yabancı kokulardan bazıları ve belki de en yaygın olanlarıdır. Bu tür kokular alınan şaraplar şüpheli olarak değerlendirilir. Kaliteli şarapsa, duyulara adeta bir şölen yaşatan uyumu, zengin ve karmaşık kokuları ile kendisini hemen belli edecek kadar özel bir şeydir.
Tat
Ve şarap tadımının son aşaması: Tat... Ağzınıza, dilinizi ve ağzınızın tüm yüzeyini kaplayacak kadar şarap alın. Yutmadan tüm ağzınızda gezdirecek şekilde çalkalayın ve aldığınız tatlara odaklanın. Birkaç saniye algınıza izin verin ve tükürün. Şimdi aşağıdaki sorulara cevap vermeye çalışın.
Sek(şekersiz) mi tatlı mı?
Yeterince asitli mi?
Gövdesi/ağırlığı nasıldı?
Tanenli (butuk) miydi?
Ne kadar alkol vardı?
Dokunuşu güzel miydi?
Aromalar hoş muydu?
Tüm bu duyular birbiri ile dengede miydi? Dengeli bir şarap mıydı?
Aromalar ağızda belli bir süre kalıyor mu? (Bitişi uzun muydu?)
Nasıl bir potansiyele sahip? (yıllandırma, şişeleme)
Profesyonellerden öneriler
rr.jpgHazırlık
Uzmanlar şarap tadımının aç karnına yapılmasını tavsiye ederler. Bunun nedeni, açken duyuların daha güçlü olması ve bu yüzden tat, koku gibi uyaranlara karşı daha hassas oluşumuzdandır. Fakat tadım sonunda kaybedilen enerjiyi toparlamak ve daha iyi hissetmek için hemen bir şeyler yemek uygun olacaktır.
Planlayın
Tadım yapacağınız yer bir festivalse, önce neye göre başlayacağınıza karar verin. Buna karar vermek için ilk göz atacağınız şey ise, organizasyon ekibi tarafından festival için hazırlanan kataloglar ve bir de alanın genel dizilimi olacaktır. Yine de yardımcı olması için birkaç tüyo vermek istiyorum:
Üzüm türlerine göre gezin. Örneğin başlangıç olarak Öküzgözünü seçtiniz; tüm stantları gezerek sadece Öküzgözünden yapılan şarapları tadın. Daha sonra bir diğer üzüm türüne geçin. Yine aynı şekilde o tür için de tüm stantlara uğrayın.
Tatlarına göre gezin. Bu durumda Şampanyalardan başlayarak en son tatlı şaraplarda final yapabilirsiniz.
Stant stant gezin. Bir stanttaki ürünleri tattıktan sonra diğerine geçtiğiniz zamansa dikkat etmeniz gereken en önemli şey, şaraplarda yumuşak içimlilerden sert içimlilere doğru ilerlemek olacaktır. Örneğin, Boğazkere’yi sona bırakmak yerine Öküzgözünü sona bırakmak işinizi zorlaştıracaktır. Çünkü sert bir şarapla duyularınız birden yorulacak ve hemen ardından tattığınız yumuşak içimli bir şarabın pek çok özelliğini maskeleyecektir.
Tadım yaparken düşüncelerinizi mutlaka insanlarla paylaşın ve onlara sorular sorun. Yorum yaparak tadım yetinizi daha da geliştireceksiniz. Özellikle stantlarda size şaraplar hakkında bilgi vermek için bulunan uzmanlardan bol bol bilgi almaya bakın.                                    
Tadım rotanızı nasıl belirlerseniz belirleyin, notlar almayı asla unutmayın. Çünkü gün sonunda aklınızda onlarca şarap adı ve markası olacak, asitlikler, tanenler havada uçuşacaktır. Ha unutmadan: satın alacak kadar çok beğendiklerinizi de ayrı bir köşeye not etmeyi ihmal etmeyin.
Tükürün
Şarap tadımı yaparken ağzınızda gezdirdiğiniz ürünü tükürmek daha uygun olacaktır. Çünkü alkolün etkisi ile bir süre sonra duyular ve algılar kapanacak ve bu da yeni ürünleri tadarken objektif olmanızı engelleyecektir. Festivallerde, fuarlarda etrafınızda görebileceğiniz ufak bir kova da bu amaçla orada yerini alıyor olacaktır.
Sizin Tercihleriniz
Şarap hakkında her şey konuşulup tartışılabilir, farklı zevkler ve görüşler sunulabilir, ancak son kararı verecek olan elbette sizin damağınızdır. Onu memnun etme konusunda haklı olan tek bir kişi vardır: Siz! Bu festivallerde bulunmanın en iyi yanı da zaten budur. Olabilecek en fazla sayıda ürünü çok kısa bir zaman diliminde tatma fırsatı bulursunuz. Bu sayede sevdiğiniz ve sevmediğiniz ürünleri listeler ve keyifli bir anınıza ya da güzel bir yemeğe eşlik etmesi için şarap seçerken elinizi çabuk tutmuş olursunuz. serefe_1.jpg